Wednesday, January 10, 2018

Lê Chiều Giang




 Lê Chiều Giang

Chọn lựa bài cho Gió O, một trong những tò mò thích thú của tôi là tìm đọc các sáng tác của những người đàn bà lớn tuổi gửi đến Gió O. Nguyễn Thùy Song Thanh, LLLan và Lê Chiều Giang là vài ví dụ. Lê Chiều Giang từng nổi tiếng là vợ của họa sĩ Nghiêu Đề. Hồi đó tôi nghe danh chị, nghe đồn chị đẹp và là một người đàn bà “chịu chơi”, có nhiều đàn ông mê. Khi chị gửi cho tôi một bài thơ, tôi chịu liền, nhưng nói chị đừng ký tên “Giang” một chữ. Tôi kỵ tác giả lấy tên 1 chữ. Ngày trước có tác giả ký tên “Lữ” tôi cũng nói thế và anh đổi thành Đặng Thế Lữ. Chị Giang đồng ý đổi tên 2, 3 chữ, không hiểu sao tôi đề nghị tên Lê Chiều Giang và chị đồng ý . Rất tiếc chị gửi chỉ vài bài rồi biến  luôn.

Đọc thơ Lê Chiều Giang khó tưởng tượng đấy là thơ của một người đàn bà ngoài 60, 70. Điều đặc biệt là chị xưng “Ta” trong các bài thơ. Chữ “Ta” trong tiếng Việt là một từ rất khó làm thơ hay. Vì nó có tính chủ thể quá đáng. Xưng “Ta” thường có nghĩa là đòi quyền làm chủ chính mình. 
Bài thơ "Ta Về" của Tô Thùy Yên được yêu thích vì thơ làm theo lối vần cổ điển. Tác giả dùng chữ "Ta" rất đắc địa, mô tả một người đàn ông bại trận nhưng lòng vẫn còn chút kiêu hãnh trong câu thơ:
Ta về một bóng trên đường lớn
Thơ chẳng ai đề vạt áo phai
Sao bỗng nghe đau mềm phế phủ
Mười năm đá cũng ngậm ngùi thay 
 

Chữ "Ta" trong bài thơ Lê Chiều Giang làm theo lối thơ mới, phá vần, nhưng Lê Chiều Giang xưng “Ta” rất dễ dàng trong các bài thơ của một người đàn bà từng có chồng, có con, nay tuổi đời đã không còn trẻ nữa. Chữ “Ta” làm cho các bài thơ của Lê Chiều Giang có không khí không nhân nhượng với ai đứng trước mặt bà. Thơ như một mệnh lệnh bảo vệ nhân vật, rằng thì là đây là “Ta”. Một đòi quyền sống buông thả, đánh bạc, hút thuốc, sống hoang, được viết bởi một người đàn bà tuổi đã về chiều … Điều này tạo nên sức hút của các bài thơ chị, đối với tôi (Lê Thị Huệ)

Tin thêm: sau khi bài viết này lên blog, tác giả Lê Chiều Giang đã email nhắn là chị sinh năm "(1953) va kg biet danh bac (!) Con moi chi tiet "tu do tuong" thi co het va co ... gap doi !"
 


Lê Chiều Giang


Bố Cáo Thất Tung

                   

Cắm cổ,
Ta chạy bừa phía trước
Đêm trắng toát
đêm trắng toát
Có tiếng nói nào trên trời kia
Dẫn dắt ta về nơi...không biết
Ta ra đi
Bàn chân u mê
Thôi chắc không còn đường trở lại
Những gì chờ ở nơi sắp tới
Bếp ấm,
hay tro tàn ?
Một ngày,
hay trăm năm ?
Ta thật không biết
Nếu chẳng thấy ta thành phố này
Cũng đừng gắng tìm
ở nơi khác
Thôi,
Hãy đăng " Bố Cáo Thất Tung "
Cứ nghĩ như 
Ta vừa mất tích


Mười Lăm Năm Nghiêu Đề
Ta chôn chồng ta một lần duy nhất
Ở giữa rừng gai không hoa trái mọc
Đất đá rực cháy
những lửa điêu tàn
Ta đứng giữa trời, lặng thinh
không khóc...
Ta phủ xác người bằng bức tranh xưa
Nét vẽ sắc như ngàn dao cắt
Vẽ mắt ta của ngày mới gặp
Mắt tàn phai,
mắt của tàn phai
Ta chôn chồng ta một lần duy nhất
Mắt của ta,
Ở lại với người
1998

Chân Dung
Đỏ rất đỏ ta tung màu lên tóc
Và xám xanh lấp đầy hai con mắt
Ta vẽ ai đây?
Giữa đêm tàn
Thắp sáng trong tranh trăm ngọn nến
Réo hồn ai bằng tiếng thở khan
Phải rất trắng,
Như lòng ta thanh khiết
Vẽ như điên những ai oán muôn trùng
Vẽ như điên,
tiếng khóc ta rất nhỏ
Bằng chút màu
như của... đất chôn


Đốt Nhà
Bới tung từng góc nhà
xó bếp
Tay nâng niu những tháng ngày xưa
Có bao năm,
mà như thiên cổ
Nhà ơi,
Giữ lại dùm ta những gió mưa
Giữ lại dùm ta ngàn tiếng nói
Âm vang nào chôn dấu đã lâu
Tiếng thét to
đôi lần tuyệt vọng
Những cười khan
Những khóc dấu
Những đêm dài
Ra đi
Đốt lửa căn nhà trống
Vung vãi tàn tro, khắp đất trời
Và , xóa bàn đi làm lại hết
Ta thả đời ta
giữa gió bay...


 Đã Có Khi Chán Tứ Đổ Tường

Cánh cửa xầm đóng lại
Chìa khóa ?
Quăng lên trời
Ta,
Bước chân phiêu dạt
Tay không
bày cuộc chơi
Lưu Linh ,
Ờ, Lưu Linh
Tản Đà ta chấp hết
Cafe,
Dạ, Khổng Tử
Ngàn ly , chưa thấm tháp
Mắt sắc như kiếm dao
Chém chơi vài Phạm Thái
Đàn đứt giây , lỗi nhịp
Hết hơi
Đêm chưa tàn
Ta hát lời ly biệt
Tử Kỳ
thiếp dưới trăng

Đứng giữa trăm ngả đường
Không lui
và chẳng tới
Ta ,như đêm
Mịt mù giữa trùng trùng
duyên khởi...
Quanh một vòng trái đất
thèm trở lại chốn xưa
Ngồi bên hè phố cũ
Tỉ tê khóc
Nhớ nhà
 
Poker 

Ta tố hết đời
Canh bạc cuối
Người dám 
cùng ta chấp cuộc chơi?
Hay thôi,
Ngồi lại ta cùng uống
Bàn chuyện nhân gian vá đất trời
Nói về trăng tan,
và tuyết nguyệt
Một chút hoàng hôn
chút mưa bay
Chỉ xin
Đừng nhắc thêm gì nữa
Chuyên ta yêu người
Hay yêu ai??
 

Lê Chiều Giang

No comments:

Post a Comment