Monday, January 15, 2018

Đặng Phùng Quân - kỳ 138



HUSSERL VÀ CHỦ NGHĨA (L)Ý TƯỞNG

TRONG THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI
biên khảo triết học nhiều kỳ
kỳ 138
(tiếp theo)

Chương IV
Thiên địa thời : Chủ nghĩa (l)ý tưởng trong Hiện diện hiện tượng luận

Liên chủ thể như tha tính tự tại

Lấy lại chủ ngữ "đơn tử" của Leibniz, quả thực Husserl vẫn kế thừa truyền thống triết học Đức, từ ý nghĩa của duy tâm/(l)ý tưởng đến siêu hình học/hữu thể luận trong khu biệt với những truyền thống khác mà không ngại rơi vào chỗ bế tắc khủng hoảng của những khoa học đương đại như chính ông đã thông truyền. Cho nên trong Những Suy niệm nói trên, Suy niệm thứ 5 nhằm "khai mở khu vực của hữu siêu nghiệm như thể liên chủ thể đơn tử luận", Husserl xác định để làm sáng tỏ cộng đồng những đơn tử là "cộng đồng giữa tôi, bản ngã tâm vật lý nguyên thủy đang quản trị và bằng phương tiện của cơ thể nguyên ủy của tôi với tha nhân kinh qua áp diện/appresentatively; và xét một cách cụ thể và triệt để hơn là giữa bản ngã đơn tử của tôi với bản ngã đơn tử của tha nhân". Như vậy cộng đồng đó diễn ra sao ? "sự việc đầu tiên được cấu thành trong hình thái cộng đồng , và nền tảng cho mọi sự vật chung về mặt liên chủ thể khác, là tính chất chung của Tự nhiên, cùng với tính chất chung của cơ thể tha nhân và bản ngã tâm vật lý của nó, như cặp đôi với bản ngã tâm vật lý của chính tôi".[133]
Khi xác định "áp diện/appresentation được xem như cái lõi của đề khởi, tạo hiện diện phối hợp với đề khởi, với chính tri giác, song tạo hiện diện kết nối với tri giác trong chức năng đặc thù của đồng-tri giác." Điều đó có nghĩa là "cả hai kết hợp sao cho đứng trong cộng đồng cơ năng của một tri giác, đồng thời hiện diện và áp diện, và lại còn cung ứng cho toàn diện đối tượng một ý thức của chính hữu thể của nó ở đó. ...Cho nên có thể nhận ra là thân thể trong khu vực nguyên ủy của tôi không thể phân cách với cơ năng sinh động của bản ngã khác, bản nhiên nguyên ủy của tôi không phân cách với bản năng nguyên ủy áp diện của tha nhân.[134]
Điều đó chứng tỏ thân thể đối với ta hay tha nhân cùng như thế, và bản nhiên của ta như như bãn nhiên của tha nhân cũng thế, cả về mặt biểu hiện hay áp diện. Cho nên cơ quan thân thể sinh động là đối tượng thứ nhất về thực chất, cũng như tha nhân về mặt cấu thành  là con người "khách quan" thứ nhất về thực chất.   



---------------------------------------
[133] Husserl, Cartesianische Meditationen, V. Meditation. Enthüllung der transzendentalen Seinssphäre als monadologische Intersubjektivität. § 55. Vergemeinschaftung der Monaden und die erste Form der Objektivität : die intersubjektive Natur :
"die [Gemeinschaft] sich vermöge der Fremderfahrung alsbald zwischen mir, dem primordialen psychophysischen Ich, dem in und mit meinem primordialen Leib waltenden, und dem appräsentiert erfahrenen Anderen herstellt, und dann, konkreter und radikaler betrachtet, zwischen meinem und seinem monadischen ego".
"Das erste in Form der Gemeinschaft Konstituierte und Fundament aller anderen intersubjektiven Gemeinschaftlichkeiten ist  die Gemeinsamkeit der Natur, in eins mit derjenigen des fremden Leibes und fremden psychophysischen Ich in Paarung mit dem eigenen psychophysischen Ich".
[134] Husserl, Sdt.
Appräsentation setzt als solche, ... einen Kern von Präsentation voraus. Sie ist eine durch Assoziationen mit dieser, der eigentlichen Wahrnehmung, verbundene Vergegenwärtigung, aber eine solche, die in der besonderen Funktion der Mitwahrnehmung mit ihr verschmolzen ist. [Mit anderen Worten] beide sind so verschmolzen, daß sie in der Funktionsgemeinschaft einer Wahrnehmung stehen, die in sich zugleich präsentiert und appräsentiert, und doch für den Gesamtgegenstand das Bewußtsein seines Selbstdaseins herstellt...
[Also nicht als ob] der Körper dort meiner primordialen Sphäre getrennt bliebe von dem körperlichen Leib der Anderen, als wäre er so etwas wie ein Signal für sein Analogon... und als bliebe danach in der Ausbreitung der Assoziation und Appräsentation meine primordiale Natur und die appräsentierte des Anderen, demnach mein konkretes ego von dem anderen getrennt.
 
(còn tiếp)                                                                                           
Đặng Phùng Quân     
 
http://www.gio-o.com/DangPhungQuan.html

© gio-o.com 2018

No comments:

Post a Comment