Monday, December 4, 2017

ĐẶNG PHÙNG QUÂN - kỳ 132




ĐẶNG PHÙNG QUÂN
HUSSERL VÀ CHỦ NGHĨA (L)Ý TƯỞNG
TRONG THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI
biên khảo triết học nhiều kỳ
kỳ 132
(tiếp theo)

Chương IV
Thiên địa thời : Chủ nghĩa (l)ý tưởng trong Hiện diện hiện tượng luận

 Chủ nghĩa (l)ý tưởng siêu nghiệm
Trong tiết § 62 cuối cùng của Suy niệm thứ 5 này, nhằm trả lời dị luậnvề bản ngã siêu nghiệm của giảm trừ hiện tượng luận, thì hiện tượng luận không thể giải đáp được những vấn đề khả hữu của nhận thức khách quan và như vậy rơi vào chủ nghĩa duy ngã siêu nghiệm. Husserl phân giải là hiện tượng luận không bỏ rơi thái độ của epoché/giảm trừ siêu nghiệm, lý luân hiện tượng luận về kinh nghiệm tha nhân không nhằm điều gì khác hơn là giải thích ý nghĩa về tha nhân, do từ sản xuất cấu thành kinh nghiệm này, ý nghĩa/des Sinnes về tha nhân hiện hữu thực từ những tổng hợp hài hòa tương ứng : Điều mà tôi chứng tỏ cho chính tôi một cách hài hòa như tha nhân/Anderen và do đó đã cho tôi, tất yếu mà không phải do chọn lựa, như thể một tính hiện thể được nhận thức/erkennende Wirklichkeit, eo ipso/do đó là tha nhân hiện hữu trong thái độ siêu nghiệm, cái tha ngã/alter ego cũng được chứng tỏ trong ý hướng tính kinh nghiệm bản ngã của tôi.[117]

Trong kinh nghiệm, không chỉ tự thân mà cả tha nhân, lý luận hiện tượng luận như thể giải thích siêu nghiệm xác thực/zweifellose transzendentale Auslegung đã chỉ ra bản ngã siêu nghiệm, được nhận thức cụ thể trong chính hữu nguyên sơ cũng như tha nhân như thể những bản ngã siêu nghiệm khác/andere transzendentale Ego.

Vấn đề đặt ra là : làm sao lĩnh hội được ý nghĩa của chủ ngjhĩa (l)ý tưởng siêu nghiệm hiện tượng luận ?
Husserl dẫn giải : chủ nghĩa (l)ý tưởng siêu nghiệm hiện tượng luận tự hiện như một đơn tử luận/Monadologie, không hiểu theo siêu hình học Leibniz, vì nội dung của nó  thuần túy từ giải thích hiện tượng luận về kinh nghiệm siêu nghiệm do giảm trừ siêu nghiệm, tùy thuộc vào hiển nhiên nguyên ủy nhất, ở đó xây dựng lên mọi hiển nhiên quan niệm được, hay từ chính thống nguyên ủy nhất vốn là nguồn của mọi chính thống và đặc biệt là của mọi chính thống cùa nhận thức. Do đó, giải thích hiện tượng luận thực sự không phải là cấu tạo siêu hình, cũng không phải mở hay đóng như một suy lý với những giả thiết khả quyết hay những tư tưởng hữu dụng rút ra từ truyền thống siêu hình lịch sử; nó tương phản mãnh liệt với tất cả, bởi nó tiến hành từ trong những giới hạn của trực quan thuần túy, hay đúng hơn từ giải thích-ý nghĩa thuần túy thông qua tự-hiến hoàn tất/erfüllende Selbstgebung. Đặc biệt là đối với thế giới khách quan của những thực tại, giải thích hiện tượng luận không làm gì khác ngoài giải thích ý nghĩa mà thế giới này cho chúng ta trước mọi triết lý  và đương nhiên đến từ kinh nghiệm của chúng ta, một ý nghĩa mà triết lý có thể khai mở song không làm biến hóa và do tất yếu tự bản chất, không phải do sự yếu kém của chúng ta, mở ra những chân trời kinh nghiệm thực tại cần làm sáng tỏ về mặt nguyên lý.[118]   
Nhiệm vụ phê phán kinh nghiệm và nhân thức siêu nghiệm là kết thúc cho những Suy niệm mở ra chủ nghĩa (l)ý tưởng siêu nghiệm, hay còn có thể gọi là hiện tượng luận siêu nghiệm.    

------------------------------------------
[117] Husserl, Sdt,
§ 62. Überschauende Charakteristik der Intentionalen Auslegung der Fremderfahrung/Giám địnhvề giải thích ý nhướng kinh nghiệm về tha nhân :
Es ist vor allem zu beachten, daß an keiner Stelle die transzendentale Einstellung, die der transzendentalen epoché verlassen worden ist und daß unsere Theorie der Fremderfahrung von Anderen, nichts weiteres sein wollte und sein durfte als die Auslegung ihres Sinnes Anderer aus ihrer konstitutiven Leistung, des Sinnes wahrhaft seiender Anderer aus den entsprechenden Synthesen der Einstimmigkeit. Was Ich als Anderen einstimming ausweise und dabei also in Notwendigkeit und nicht in Willkür als eine zu erkennende Wirklichkeit gegeben habe, das ist in transzendentaler Einstellung eo ipso der seiende Andere, das alter ego, ausgewiesen eben innerhalb dee erfahrenden Intentionalität meines Ego.
[118] Husserl, Sdt. § 62 :
Dieser [phänomenologisch-transzendentalen] Idealismus ergab sich als eine Monadologie, die bei allen absichtlichen Anklängen an Leibnizens Metaphysik  ihren Gehalt rein aus der phänomenologischen Auslegung der in der transzendentalen Reduktion freigelegten transzendentalen Erfahrung schöpft, also aus der ursprünglichsten Evidenz, in der alle erdenklichen Evidenzen gründen müsen - oder aus dem ursprünglichsten Recht, aus dem alle Rechte und insbesondere Erkenntnisrechte je schöpfen können. Phänomenologische Auslegung ist also wirklich nichts dergleichen wie metaphysische Konstruktion und nicht, weder offen noch versteckt, ein Theoretisieren mit übernommenen Voraussetzungen oder Hilfsgedanken aus der historischen metaphysischen Tradition. Sie steht zu all dem in schärfstem Gegensatz durch ihr Verfahren im Rahmen reiner Intuition, oder vielmehr der reinen Sinnesauslegung durch erfüllende Selbstgebung. Insbesondere tut sie hinsichtlich der objektiven Welt der Reallitäten ... nichts anderes - das kann nicht oft genug eingeschärft werden - als den Sinn auslegen, den diese Welt für uns alle vor jedem Philosophieren hat  und offenbar nur aus unserer Erfahrung hat, ein Sinn, der philosophisch enthüllt, aber nie geändert werden kann und der nur aus Wesensnotwendigkeit, und nicht aus unserer Schwäche, in jeder aktuellen Erfahrung Horizonte mit sich führt, die der prinzipiellen Klärung bedürfen.  

(còn tiếp)                                                                                          
 Đặng Phùng Quân        
http://www.gio-o.com/DangPhungQuan.html 


© gio-o.com 2017


No comments:

Post a Comment